Levenstestament

De regie zelf in handen houden

Wellicht heeft u wel eens nagedacht over wat er gebeurt wanneer u een zwaar ongeluk krijgt, ernstig ziek wordt of gaat dementeren? Wie kan dan uw wensen op medisch gebied kenbaar maken aan de behandelend arts? Wie regelt voor u het beste verzorgingshuis of uitstekende particuliere zorg? Hoe en door wie wordt uw vermogen goed beheerd? U kunt bij ons kantoor een 'levenstestament' opmaken. In uw levenstestament wijst u één of meerdere personen aan die u onvoorwaardelijk vertrouwt. U geeft aan hen een volmacht om uw vermogen te beheren, waarbij u uitgebreide instructies kunt geven over de wijze waarop dit dient te gebeuren. Daarnaast kunt u aan hen een volmacht geven om uw wensen op medisch gebied kenbaar te maken en om goede zorg te organiseren.

Wat is een levenstestament?

Een levenstestament is een document, opgesteld en vastgelegd bij de notaris, waarin u uw wensen en instructies doorgeeft aan de mensen en instanties om u heen, voor het geval er tijdens uw leven iets gebeurt waardoor u zelf uw belangen niet meer kunt behartigen. U kunt daarbij bijvoorbeeld denken aan de situatie dat u door een ongeluk of door ziekte zelf niet meer in staat bent om belangrijke zaken - privé of zakelijk - te regelen. Maar u kunt ook een levenstestament maken als u bepaalde zaken niet zelf meer wilt regelen en het prettiger vindt dat een ander dat voor u doet.

Wat is het verschil met een gewoon testament?

De naam zegt het al: een levenstestament is een testament dat werkt tijdens uw leven terwijl een gewoon testament ('uiterste wil') juist vastlegt wat er ná uw overlijden met uw nalatenschap moet gebeuren.

Omdat een gewoon testament pas werkt na overlijden, kan een in het testament benoemde executeur of bewindvoerder pas met zijn of haar werkzaamheden beginnen nadat u bent overleden. Veel mensen voelen de behoefte om ook iemand aan te stellen voor de periode voorafgaand aan het overlijden en met een levenstestament kunt u ervoor zorgen dat de gewenste persoon al gedurende uw leven uw zaken kan gaan regelen.

Voor wie is een levenstestament van belang?

Het is in de eerste plaats voor uzelf van belang om vast te leggen wat uw wensen en verzoeken zijn in het geval u deze niet (meer) naar voren kunt brengen. Maar het is ook voor iedereen die voor u zorgt of zakelijk met u samenwerkt van belang om te weten wat uw wensen zijn. Dit geldt zowel voor uw (zakelijke) partner, uw kinderen en/of naaste familie, alsook voor zorghulpverleners.

Wat kan ik in een levenstestament regelen?

In uw levenstestament kan worden vastgelegd wat in uw specifieke situatie van belang is. In de praktijk blijkt dat in de meeste gevallen iets geregeld dient te worden op de navolgende gebieden:

Financiën en bezit

Hoe en door wie dient uw vermogen beheerd te worden? Wie krijgt de dagelijkse leiding in uw onderneming in de periode dat u dit niet meer zelf kunt doen? Dient uw woning verkocht te worden of juist niet?  Als bijvoorbeeld de woning waar u eigenaar van bent, verkocht moet worden, kan dit niet zomaar. Dit kan ook niet als uw partner nog wel in staat is om zelf te tekenen. U dient namelijk beiden uw handtekening te zetten.

 

Schenkingen

U schonk ieder jaar een bedrag aan de (klein-)kinderen. Dient dit door te gaan of juist te stoppen?

Medisch handelen

Het geven van toestemming voor het al dan niet mogen verrichten van medische handelin­gen. Of misschien het benoemen van een mentor die voor u zal gaan bepalen welke medische handelingen er wel of juist niet verricht dienen te worden.

Praktische zaken rondom uw overlijden

Op het moment dat iemand komt te overlijden zijn er vele zaken die in een korte periode geregeld dienen te worden. Als u uw nabestaanden instructies wenst mee te geven met betrekking tot uw uitvaart of met betrekking tot het wel of niet doneren van uw organen of weefsels, kunt u dit regelen in uw levenstestament, testament of een (donor)codicil. In de praktijk komt het zeer vaak voor dat pas nadat de uitvaart heeft plaatsgevonden, de nabestaanden naar een notaris zullen gaan om het testament van de overledene in te zien of dat pas later (te laat) een donorcodicil gevonden wordt.

Om zeker te zijn dat uw nabestaanden tijdig op de hoogte zullen zijn van uw wensen met betrekking tot uw overlijden, is het verstandig om hiervan in uw levenstestament melding te maken. Wat betreft het donorcodicil geldt dat dit een document is dat u zelf kunt opstellen zonder tussenkomst van een notaris. Dit brengt met zich mee dat er in sommige situaties twijfel kan ontstaan over de geldigheid van een donorcodicil. Door het codicil op te nemen in uw levenstestament neemt u deze eventuele twijfel weg. De notaris moet zich er immers van overtuigen dat u op het moment dat u uw levenstestament opstelt en ondertekent, volledig in staat bent om uw wil te bepalen. Dit biedt bijvoorbeeld voor artsen meer zekerheid dat u op het moment dat u de instructies gaf, de gevolgen van uw beslissingen goed kon overzien.

Hoe regel ik mijn levenstestament?

Een levenstestament wordt (zoals een gewoon testament) vastgelegd in een notariële akte. Dat betekent dus, dat de notaris u over de mogelijkheden informeert en met zijn specialis­tische kennis en ervaring advies geeft bij het opstellen van een levenstestament. Voor sommige handelingen, waarvoor in een levenstestament volmacht wordt gegeven, is een notariële volmacht wettelijk vereist (bijvoorbeeld de volmacht om een hypotheek af te sluiten).

Naar de notaris

Het maken van een levenstestament is maatwerk. leder mens heeft weer andere persoon­lijke voorkeuren en wensen en u kunt zich voorstellen dat een ondernemer hele andere zaken wenst te regelen dan iemand die reeds met pensioen is. Het is belangrijk dat een levenstestament weloverwogen tot stand komt. Het is daarbij ook van belang dat u de gelegenheid en de tijd krijgt om uw eigen wensen te formuleren en om rustig over bepaalde zaken na te denken.

Tijdens de bespreking op ons kantoor zal in grote lijnen duidelijk worden wat er in uw levenstestament dient te komen. De notaris zal dit vervolgens uitwerken in een ontwerp van uw levenstestament, hetgeen u tezamen met een uitgebreide toelichting zal worden toegestuurd.

Registratie van uw levenstestament

Na ondertekening wordt het levenstestament bij de notaris in de kluis bewaard en de notaris zal u vervolgens een zogenaamd "afschrift" meegeven. Dit is een door de notaris ondertekende kopie van de originele akte. De akte kan worden geregistreerd in het Centraal Levenstestamentenregister (CLTR). Het CLTR biedt geen inzage in de inhoud van het levenstestament. Alleen notarissen hebben (momenteel) toegang tot de gegevens van het CLTR. Deze situatie is vergelijkbaar met het maken en registeren van een gewoon testament. Door de registratie kunnen belanghebbenden via een notaris te weten komen of iemand een levenstestament heeft gemaakt en of dit levenstestament al dan niet herroepen is.

Kan ik mijn levenstestament herroepen?

U kunt het levenstestament op ieder moment herroepen of wijzigen door het maken van een nieuwe notariële akte, zolang u op het moment van het herroepen van uw levenstes­tament maar "wilsbekwaam" bent, dus naar het oordeel van de notaris (en/of een arts) nog wel in staat bent om uw eigen wil te bepalen. Omdat de herroeping door het maken van een notariële akte dient te gebeuren, heeft het geen rechtsgevolgen als u het levenstestament thuis zou verscheuren.

Welk soort levenstestament past bij mij?

Zoveel mensen zoveel wensen. De uiteindelijke inhoud van uw levenstestament is geheel afhankelijk van uw eigen voorkeuren en uw persoonlijke omstandigheden.

Mentorschap, bewind en ondercuratele stelling

Er zijn drie (wettelijke) beschermingsmaatregelen, te weten mentorschap, onderbewindstelling en ondercuratelestelling. Deze maatregelen maken het mogelijk dat iemand anders uw belangen kan behartigen en voor u beslissingen neemt of handelingen verricht. U kunt in uw levenstestament vastleggen wat uw wensen zijn voor het geval de kantonrechter een beslissing moet nemen over bijvoorbeeld een bewindvoering over uw vermogen. Als uw verstandelijk vermogen tekort schiet of (tijdelijk) achteruit gaat, kan het zijn dat u zelf niet langer uw wil kunt bepalen, uw financiën niet kunt regelen of dat u niet langer uw rechten als patiënt kunt uitoefenen.

Mentorschap is bedoeld voor mensen die hun persoonlijke belangen niet meer kunnen behartigen. Een mentor beschermt u op het persoonlijke vlak. Mentorschap gaat dus niet over uw geld of over uw goederen. Als u zelf niet meer kunt beslissen over uw verzorging, verpleging of (medische) behandeling doet een mentor dat voor u.

Onderbewindstelling van uw goederen is bedoeld om uw financiële belangen te behartigen op het moment dat u dat (tijdelijk) niet zelf kunt doen. Het is niet altijd nodig dat al uw goederen onder bewind worden gesteld. De bewindvoerder moet, zolang dat gaat, samen met u de beslissingen nemen. Als u het niet met elkaar eens bent hakt de rechter de knoop door.

Curatele is de meest ingrijpende beschermingsmaatregel. Met ondercuratelestelling wordt u als persoon en wordt uw vermogen beschermd. Als iemand onder curatele wordt gesteld, is deze niet langer handelingsbekwaam. Dit betekent dat er geen handelingen meer mogen worden verricht zonder toestemming van de curator.

In uw levenstestament kunt u uw wensen vastleggen, voor het geval er een mentor, bewindvoerder of curator zou moeten worden benoemd. De kantonrechter zal hier normaal gesproken rekening mee houden.

Ouderdom en ziekte

In het medische gedeelte in uw levenstestament kunt u uw wensen vastleggen voor het geval u lichamelijk of geestelijk niet meer voor uzelf kunt zorgen. In deze medische behandelingsvolmacht geeft u aan op welke wijze u verzorgd zou willen worden of medisch behandeld zou willen worden.

De medische behandelingsvolmacht is bedoeld om ingeval van wilsonbekwaamheid bepaalde beslissingen te kunnen beïnvloeden. Degene die u heeft gevolmachtigd of aan wie u door het vastleggen van een schriftelijke wilsverklaring een verzoek doet, weet dan waar hij rekening mee moet houden.

De medische behandelingsvolmacht is voor de mensen om u heen belangrijk, zodat zij kunnen nagaan wat uw wensen zijn als u bijvoorbeeld in coma raakt of dement wordt. U kunt dan immers niet langer zelf uw wil bepalen, men spreekt dan van wilsonbekwaamheid. In een dergelijke situatie kan een door u aangewezen gevolmachtigde uw persoonlijke belangen behartigen. Niet in de laatste plaats is een behandelingsvolmacht of bijvoorbeeld een euthanasieverzoek of -verbod van belang voor uw behandelend arts(en) en andere zorgverleners.

U bepaalt zelf aan wie u volmacht geeft om namens u op te treden als u zelf niet meer kunt aangeven of u een bepaalde medische behandeling wilt ondergaan. U kunt bijvoorbeeld uw partner, een familielid of een andere vertrouwenspersoon aanwijzen. Verder kunt u instructies geven aan een arts of andere hulpverlener. Bijvoorbeeld een niet-behandel-verklaring of juist een behandelgebodsverklaring.

Waarvoor geeft u volmacht in een medische behandelings­volmacht?

In een medische behandelingsvolmacht geeft u onder meer volmacht om uw medische belangen te behartigen, om al dan niet medische inlichtingen en gegevens te mogen krijgen. Daarnaast kunt u een aantal verklaringen vastleggen ten aanzien van uw wensen voor uw levenseinde, zoals:

-        een niet-behandelverklaring of juist een behandelgebodsverklaring;

-        een euthanasieverzoek of juist een euthanasieverbod.

De Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst geeft patiënten het recht op een zogenaamde "niet-behandelverklaring". De hulpverlener of arts zal samen met uw gevolmachtigde de niet-behandelverklaring zo goed mogelijk uitleggen naar uw bedoelingen. In een niet-behandelverklaring geeft u aan welke (medische) behandelingen u niet wilt ondergaan. Als u geen niet-behandelverklaring heeft gemaakt, dan wordt u behandeld volgens de algemeen gangbare opvattingen in de gezondheidszorg.

De niet-behandelverklaring is niet gelijk aan een euthanasieverklaring. Met deze laatste verklaring vraagt u om medicijnen die leiden tot uw levenseinde als uw leven uitzichtloos is of als u ondraaglijk pijn lijdt. U kunt zelf aangeven wat u verstaat onder ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Uw euthanasieverklaring kan als bijlage bij uw levenstestament worden gevoegd of daarin worden opgenomen.

      

 

 

 

 

 

Een goed levenstestament biedt rust aan u en uw gevolmachtigde(n)!

Wilt u ook weten wat uw mogelijkheden zijn en wat de voordelen daarvan zijn, neemt u dan contact op voor het maken van een afspraak voor een oriënterend kosteloos gesprek.

U kunt het gesprek voorbereiden met dit formulier: Brochure Levenstestament

 

Bijkijk het filmpje over het Levenstestament: